Το τρίγωνο της φωτιάς Putin - Xi - Kim ανατρέπει την παγκόσμια τάξη – Συναγερμός στη Δύση

Ένας νέος στρατιωτικός άξονας διαμορφώνεται στην καρδιά της Ασίας, με τη Ρωσία, την Κίνα και τη Βόρεια Κορέα να ενισχύουν σταδιακά τους δεσμούς τους σε μια περίοδο αυξανόμενης αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Από τα ρωσικά όπλα και την πολεμική εμπειρία που αποκτά η Πιονγκγιάνγκ στην Ουκρανία έως την κινεζική στρατηγική επιρροή στη Βόρεια Κορέα και το ενδεχόμενο μελλοντικής τριμερούς στρατιωτικής συνεργασίας, οι εξελίξεις δημιουργούν ένα νέο και ιδιαίτερα σύνθετο γεωπολιτικό σκηνικό.
Πρόκειται όμως για έναν πραγματικό «αντιδυτικό άξονα» ή για μια εύθραυστη σύμπραξη συμφερόντων, στην οποία κάθε πλευρά εξακολουθεί να υπηρετεί τη δική της στρατηγική ατζέντα;
Η κατανόηση της σύγχρονης γεωπολιτικής είναι πιο περίπλοκη από ποτέ.
Οι σχέσεις μεταξύ κρατών διαμορφώνονται ταυτόχρονα σε διμερές και πολυμερές επίπεδο, γεγονός που ισχύει ιδιαίτερα για τη Ρωσική Ομοσπονδία, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας και τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας (Βόρεια Κορέα).
Παρότι οι τρεις χώρες διατηρούν ισχυρές διμερείς σχέσεις, η τριμερής συνεργασία τους παραμένει αντικείμενο έντονου ενδιαφέροντος και ανάλυσης. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι αυξανόμενες εντάσεις στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού έχουν καταστήσει τις αμυντικές σχέσεις μεταξύ Μόσχας, Πεκίνου και Πιονγκγιάνγκ έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες του νέου γεωπολιτικού τοπίου.

Η στρατιωτική σύμπλευση Ρωσίας και Βόρειας Κορέας

Οι στρατιωτικές σχέσεις μεταξύ των τριών χωρών χαρακτηρίζονται από περιορισμένη διαφάνεια.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η συνεργασία Ρωσίας και Βόρειας Κορέας έχει ενισχυθεί σημαντικά μετά την υπογραφή του συμφώνου αμοιβαίας άμυνας τον Ιούνιο του 2024.
Σύμφωνα με το άρθρο 4 της συμφωνίας, οι δύο χώρες δεσμεύονται να παρέχουν άμεσα στρατιωτική και άλλη βοήθεια η μία στην άλλη σε περίπτωση πολέμου ή ένοπλης εισβολής.
Από τότε, η Πιονγκγιάνγκ έχει προμηθεύσει τη Μόσχα με βλήματα πυροβολικού, βαλλιστικά συστήματα μικρού βεληνεκούς και άλλους τύπους οπλισμού, ενώ σύμφωνα με αναφορές έχει αποστείλει περισσότερους από 10.000 στρατιώτες, με ορισμένες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη και στους 14.000.
Οι βορειοκορεατικές δυνάμεις φέρονται να συνέβαλαν στην εκδίωξη ουκρανικών μονάδων από την περιοχή του Kursk, ενώ παραμένουν αντικρουόμενες οι πληροφορίες σχετικά με το αν συμμετέχουν σήμερα σε επιχειρήσεις εντός ουκρανικού εδάφους.
Ο ιδρυτής και πρόεδρος του Foundation for Defense of Democracies, Clifford May, υποστηρίζει ότι η Πιονγκγιάνγκ δεν περιορίζεται πλέον στην αποστολή πυραύλων, αλλά αναπτύσσει και εξειδικευμένο προσωπικό χειρισμού πυραυλικών συστημάτων, επικαλούμενος πληροφορίες των ουκρανικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky έχει προειδοποιήσει ότι επιπλέον 30.000 έως 50.000 Βορειοκορεάτες στρατιώτες ενδέχεται να σταλούν στη Ρωσία, αν και η Νότια Κορέα εκτιμά ότι μια τέτοια ανάπτυξη δεν είναι άμεση.

Τι κερδίζει η Πιονγκγιάνγκ από τη συνεργασία με τη Μόσχα

Η στρατιωτική συνεργασία λειτουργεί αμφίδρομα. Η Ρωσία φέρεται να μεταφέρει στρατιωτική τεχνολογία στη Βόρεια Κορέα, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση των δυνατοτήτων της απέναντι στη Νότια Κορέα.
Η καθηγήτρια Virginie Grzelcyk εκτιμά ότι η Πιονγκγιάνγκ αξιοποιεί τη συνεργασία για να βελτιώσει τη στρατηγική της θέση στην κορεατική χερσόνησο, ενώ έκθεση του Congressional Research Service αναφέρει ότι η Ρωσία θα μπορούσε να μεταβιβάσει προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες στη Βόρεια Κορέα, εφόσον δεν το έχει ήδη πράξει.
Σύμφωνα με τον Clifford May, σημειώνει το Modern Diplomacy, οι Βορειοκορεάτες στρατιώτες που θα επιστρέψουν ζωντανοί από τον πόλεμο θα μεταφέρουν ανεκτίμητη εμπειρία μάχης, ιδίως στον τομέα του πολέμου με drones.

Η Κίνα παρακολουθεί και επαναπροσδιορίζει τη σχέση της με την Πιονγκγιάνγκ

Το Πεκίνο παραμένει ο βασικός στρατηγικός εταίρος της Βόρειας Κορέας, αν και οι σχέσεις των δύο χωρών χαρακτηρίζονται από διακυμάνσεις.
Η αμυντική τους συνεργασία βασίζεται στη συνθήκη αμοιβαίας άμυνας του 1961, η οποία ανανεώθηκε το 2021.
Τον περασμένο Ιούνιο, ο Xi Jinping επισκέφθηκε την Πιονγκγιάνγκ και συναντήθηκε με τον Kim Jong Un, στην πρώτη επίσκεψη Κινέζου ηγέτη στη Βόρεια Κορέα μετά από επτά χρόνια.
Η συνάντηση χαρακτηρίστηκε από αναλυτές ως μια προσπάθεια «επανεκκίνησης» των σχέσεων.
Ωστόσο, το Center for Strategic and International Studies (CSIS) επισημαίνει ότι από τις δημόσιες δηλώσεις απουσίαζε οποιαδήποτε αναφορά στο πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας, γεγονός που θεωρήθηκε ιδιαίτερα αξιοσημείωτο.
Παρά τις συζητήσεις για ενίσχυση της στρατιωτικής συνεργασίας, δεν έχουν ανακοινωθεί κοινές στρατιωτικές ασκήσεις μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας.

Μπορεί να δημιουργηθεί μια νέα στρατιωτική συμμαχία;

Αναλυτές του CSIS εξετάζουν το ενδεχόμενο μελλοντικών τριμερών στρατιωτικών ασκήσεων μεταξύ Ρωσίας, Κίνας και Βόρειας Κορέας, καθώς και πιθανής κινεζικής συνδρομής σε βορειοκορεατικά αμυντικά προγράμματα.
Στα σενάρια αυτά περιλαμβάνονται η ανάπτυξη σύγχρονων αντιαεροπορικών συστημάτων, τεχνολογιών drones, μικροηλεκτρονικών συστημάτων και βιομηχανικών εργαλείων διπλής χρήσης που θα μπορούσαν να εκσυγχρονίσουν τη βορειοκορεατική αμυντική βιομηχανία.
Σε αντάλλαγμα, η Πιονγκγιάνγκ θα μπορούσε να προσφέρει στο Πεκίνο πρόσβαση στον ποταμό Τουμέν, δίνοντας στην Κίνα άμεση στρατιωτική πρόσβαση στη Θάλασσα της Ιαπωνίας.

Ο μύθος του νέου «αντιδυτικού ΝΑΤΟ»

Τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί ο όρος CRINK, από τα αρχικά των China, Russia, Iran και North Korea, για να περιγράψει το πλέγμα σχέσεων μεταξύ των χωρών που βρίσκονται αντιμέτωπες με κυρώσεις και πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Δύση.
Ωστόσο, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν ότι θα ήταν λάθος να θεωρηθεί πως υπάρχει μια επίσημη στρατιωτική συμμαχία αντίστοιχη του ΝΑΤΟ.
Όπως επισημαίνει το Foundation pour la Recherche Stratégique, κάθε μία από τις τρεις χώρες εξακολουθεί να ακολουθεί τα δικά της γεωστρατηγικά συμφέροντα, τα οποία δεν ταυτίζονται πάντα.
Παρόμοια είναι και η εκτίμηση της Rachel Minyoung Lee, η οποία τονίζει ότι τα κοινά συμφέροντα δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε βαθύτερη πολιτική ή στρατηγική οικειότητα.
Μάλιστα, η θεαματική σύσφιξη των σχέσεων Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία φαίνεται να προκαλεί δυσφορία στο Πεκίνο, το οποίο επί δεκαετίες διατηρούσε προνομιακή επιρροή στη Βόρεια Κορέα.

Μια συνεργασία που μεγαλώνει αλλά δεν έχει γίνει συμμαχία

Η Ρωσία έχει καταστήσει τη Βόρεια Κορέα έναν από τους σημαντικότερους εταίρους της για τη στήριξη του πολέμου στην Ουκρανία. Ο Kim Jong Un έχει επανειλημμένα διαβεβαιώσει τον Vladimir Putin ότι η συνεργασία των δύο χωρών θα συνεχιστεί «σε όλους τους τομείς», ενώ ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Sergei Lavrov έχει κάνει λόγο για την οικοδόμηση μιας «νέας και δίκαιης παγκόσμιας τάξης».
Την ίδια στιγμή, η Κίνα εξακολουθεί να στηρίζει διπλωματικά τη Βόρεια Κορέα και αποφεύγει να επικρίνει δημόσια τις πυραυλικές δοκιμές της.
Παρά τη διεύρυνση της συνεργασίας, οι ειδικοί συμφωνούν ότι Ρωσία, Κίνα και Βόρεια Κορέα δεν αποτελούν ακόμη μια ενιαία στρατιωτική συμμαχία. Οι κοινές επιδιώξεις και οι κοινοί αντίπαλοι δημιουργούν πεδίο συνεργασίας, αλλά οι διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες εξακολουθούν να εμποδίζουν τη διαμόρφωση ενός πραγματικού «αντιδυτικού ΝΑΤΟ».
Προς το παρόν, πρόκειται περισσότερο για μια εύθραυστη σύμπραξη συμφερόντων, παρά για έναν συμπαγή γεωπολιτικό άξονα.

www.bankingnews.gr